โปรแกรมเพื่อการอนุรักษ์สายพันธุ์สัตว์ทะเลที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์

คุณสามารถปกป้องฉลามได้ด้วยการปฏิเสธที่จะบริโภคซุปหูฉลาม หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของสควาเลน (น้ำมันตับฉลาม) และเลือกซื้ออาหารทะเลจากแหล่งที่มาที่ยั่งยืน นอกจากนี้ การสนับสนุนองค์กรอนุรักษ์ทางทะเลที่มีชื่อเสียงและน่าเชื่อถือ รวมถึงการลงคะแนนเสียงให้กับกฎระเบียบการประมงที่เข้มงวด ล้วนมีส่วนช่วยปกป้องประชากรฉลามที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ทั่วโลก

สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัย และองค์กรอนุรักษ์หลายแห่ง ต่างเปิดหลักสูตรออนไลน์เกี่ยวกับการอนุรักษ์ฉลาม แพลตฟอร์มต่าง ๆ เช่น edX, Coursera รวมถึงองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรทางทะเลเฉพาะทาง ต่างมีหลักสูตรที่ได้รับใบประกาศนียบัตร ซึ่งครอบคลุมเนื้อหาเกี่ยวกับชีววิทยาของสัตว์กลุ่มฉลามและกระเบน นโยบายทางทะเล และกลยุทธ์การรณรงค์เพื่อมหาสมุทร สำหรับนักเรียนและผู้ที่สนใจ

โปรแกรมติดตามฉลามโดยวิทยาศาสตร์พลเมืองช่วยให้กลุ่มนักดำน้ำ นักสน็อกเกอลิ่ง และคนที่ไปเที่ยวทะเลสามารถมีส่วนร่วมในการวิจัยทางทะเลได้ ด้วยการอัปโหลดภาพถ่ายการพบเห็นฉลาม ครีบหลัง หรือเครื่องหมายที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวลงในฐานข้อมูลระดับโลกและแอปพลิเคชันมือถือ ช่วยให้ประชาชนทั่วไปสามารถช่วยนักวิทยาศาสตร์ติดตามรูปแบบการอพยพและเฝ้าระวังสุขภาพของประชากรฉลามได้

โอกาสในการเป็นอาสาสมัครเพื่อการอนุรักษ์ฉลาม รวมถึงการมีส่วนร่วมในการทำความสะอาดชายหาดในท้องถิ่น การเข้าร่วมคณะสำรวจวิจัยทางทะเลระหว่างประเทศ และการช่วยเหลือด้านการรณรงค์และให้ความรู้แก่ชุมชน สถานีวิจัยชายฝั่งหลายแห่งมีโปรแกรมอาสาสมัครแบบลงมือปฏิบัติจริง ซึ่งเน้นไปที่การติดเครื่องหมายติดตามฉลาม การเฝ้าติดตามข้อมูล และการฟื้นฟูแหล่งที่อยู่อาศัยทางทะเล

พื้นที่คุ้มครองทางทะเล (MPAs) สำหรับฉลามคือเขตพื้นที่ที่กำหนดขึ้นในมหาสมุทร ซึ่งกิจกรรมของมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำประมงเชิงพาณิชย์ จะถูกจำกัดหรือห้ามกระทำโดยเด็ดขาด เขตอนุรักษ์ใต้ท้องทะเลเหล่านี้ช่วยปกป้องแหล่งที่อยู่อาศัยที่สำคัญของฉลาม เช่น แหล่งอนุบาลตัวอ่อนและพื้นที่ผสมพันธุ์ ซึ่งช่วยให้ประชากรฉลามที่ลดจำนวนลงอย่างมากสามารถฟื้นตัวได้อย่างปลอดภัย

การล่าครีบฉลามหรือการตัดครีบฉลามคือแนวปฏิบัติในการจับฉลามขึ้นมา เฉือนเอาครีบของมันออก แล้วโยนร่างที่ยังมีชีวิตอยู่กลับลงสู่มหาสมุทร ซึ่งสัตว์จะจมน้ำหรือเสียเลือดจนตายในที่สุด ด้วยแรงขับเคลื่อนจากความต้องการบริโภคซุปหูฉลาม แนวปฏิบัติที่ไม่ยั่งยืนนี้คร่าชีวิตฉลามหลายล้านตัวในแต่ละปี และคุกคามระบบนิเวศทางทะเลทั้งหมด

นโยบาย "ครีบต้องติดอยู่กับตัวตามธรรมชาติ" คือกฎระเบียบด้านการประมงที่กำหนดให้ฉลามทุกตัวที่ถูกนำขึ้นฝั่งจะต้องถูกนำเข้าสู่ท่าเรือโดยที่ครีบยังคงติดอยู่กับลำตัวตามธรรมชาติ กฎหมายนี้ถือเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดในการขจัดปัญหาการล่าครีบฉลาม เนื่องจากช่วยป้องกันไม่ให้ชาวประมงลักลอบขนย้ายครีบที่ผิดกฎหมาย ในขณะที่ทิ้งซากฉลามลงสู่ทะเล

เทคนิคการลดการจับสัตว์น้ำพลอยได้ รวมถึงการใช้เบ็ดวงกลม (Circle hooks) แทนเบ็ดรูปตัวเจ (J-hooks) การเปลี่ยนสายหน้าจากลวดสลิงเป็นสายไนลอนเพื่อให้ฉลามสามารถกัดขาดได้ และการใช้เทคโนโลยีขับไล่ เช่น อุปกรณ์ปล่อยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าหรือคลื่นเสียง วิธีการเหล่านี้ช่วยลดการจับโดยไม่ตั้งใจและการตายของฉลามในการประมงเชิงพาณิชย์ลดลงได้อย่างเห็นได้ชัด

ฉลามกำลังเผชิญกับการเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์เนื่องจากการทำประมงเกินขนาด การล่าครีบฉลาม การทำลายแหล่งที่อยู่อาศัย และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ในฐานะผู้ล่าอันดับสูงสุดของห่วงโซ่อาหาร ฉลามช่วยรักษาสมดุลของระบบนิเวศทางทะเลด้วยการควบคุมประชากรของสัตว์ที่เป็นเหยื่อ หากไม่มีพวกมัน โครงสร้างห่วงโซ่อาหารในทะเลจะพังทลายลง ซึ่งจะนำไปสู่ความเสื่อมโทรมของแนวปะการังและปริมาณสัตว์น้ำเชิงพาณิชย์ที่ลดลง